Socratische Filters
In het oude Griekenland was Socrates alom bekend om zijn integriteit en zijn wijsheid. Op een dag kwam Socrates een man tegen, die hem aansprak met de woorden: 'Weet u wat ik zojuist gehoord heb over een vriend van u?' 'Een momentje' zei Socrates.
'Voor je mij van alles gaat vertellen over mijn vriend, wil ik jou enkele vragen stellen. Ik noem het de drie-filter-test.' De man vroeg Socrates wat hij daar mee bedoelde. Socrates legde hem uit wat de drie-filter-test inhoudt.
'De eerste filter gaat over de waarheid.'
Hij vroeg de man, of hij 100% zeker wist, dat wat hij zou vertellen de waarheid was...
'Nee,' zei de man 'dat weet ik niet 100% zeker, ik heb het van horen zeggen...'
'Ok,' zei Socrates 'dus je bent niet zeker van of het waar is.
Maar laat ik de tweede filter vertellen over mijn vriend. Is dat iets goeds?
Opnieuw moest de man daar negatief op antwoorden.
'Ok,' zei Socrates 'dus je wilt mij iets vertellen over een vriend van mij, waarover je niet zeker weet of het waar is en het is ook geen goed nieuws.
Maar laat mij je vertellen over de derde filter. Is het in mijn voordeel dat ik dit nieuws hoor? Kan ik er iets mee doen dat voor mij van belang kan zijn?' 'Niet echt' antwoordde de man beschaamd.
Nu, concludeerde Socrates, 'je wilt mij iets vertellen over mijn vriend, waarvan je niet zeker weet of het waar is, waarvan je weet dat het negatief is en voor mij van geen belang. Waarom wil je het dan eigenlijk aan mij vertellen?'
Dit is de reden waarom Socrates zo hoog aangeschreven stond... Het is een goede les voor iedereen. Denk na voor je spreekt. Soms worden woorden uitgesproken die schade brengen aan anderen. Als wat je gaat zeggen een ander schade kan berokkenen, denk dan nog eens na voor je de woorden effectief gaat zeggen. Het zal je in dank worden afgenomen! Ook de komende vakantieperiode is misschien een goed moment om hiermee ervaring op te doen.
Met vriendelijke groeten, Kapelaan A. van der Wegen
